Chủ nhật, 14/1/2018 | 08:25 GMT+7

Hướng dẫn mới về công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử án hình sự 2018

LSVNO - Nếu để xảy ra trường hợp Viện kiểm sát (VKS) truy tố, sau đó tòa án tuyên bị cáo không phạm tội hoặc bản án bị hủy để điều tra, xét xử lại có trách nhiệm của VKS thì cán bộ, kiểm sát viên (KSV) có liên quan phải kiểm điểm trách nhiệm và đây cũng là một trong những căn cứ xem xét khi bổ nhiệm, bổ nhiệm lại chức danh tư pháp.

Đối với những vụ án có tính chất phức tạp, dư luận xã hội quan tâm thì Viện trưởng, Phó viện trưởng VKS phải trực tiếp thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử. Đây là một trong nội dung của VKSND tối cao (Vụ 7) ban hành ngày 10/01/2018 về công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự năm 2018 .

images580709-anh3jpg-120042-5a5ab0e62b3cd

Ảnh chỉ mang tính minh họa. Nguồn: Internet.

Theo đó, toàn ngành tiếp tục thực hiện các nội dung đề ra trong các Chỉ thị của Viện trưởng VKSND tối cao đã ban hành; triển khai đầy đủ, kịp thời các quy định, nhiệm vụ mơi của ngành kiểm sát khi các đạo luật tư pháp mới có hiệu lực thi hành; tập trung làm tốt nhiệm vụ chống oan sai, chống bỏ lọt tội phạm, chủ động đề ra nhiều giải pháp nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự, góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa

Đối với công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử các vụ án hình sự: Tiếp tục thực hiện các giải pháp tăng cường và nâng cao chất lượng công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử hình sự; không để xảy ra trường hợp VKS truy tố tòa án tuyên không phạm tội hoặc bản án bị hủy để điều tra, xét xử lại có trách nhiệm của VKS.

Trước khi tham gia phiên tòa, KSV phải nghiên cứu kỹ hồ sơ,nắm chắc nội dung của vụ án, các chứng cứ buộc tội và chứng cứ gỡ tội, dự kiến các vấn đề cần hỏi, xây dựng kế hoạch tranh luận và đối đáp tại phiên tòa. Tại phiên tòa, KSV  chủ động xét hỏi, tranh luận để làm rõ các tình tiết của vụ án, các vấn đề mới phát sinh nếu có, xác định các nội dung liên quan để định hướng tranh luận, làm rõ hành vi phạm tội của bị cáo. Khắc phục tình trạng KSV không tranh luận, đối đáp với luật sư và người tham gia tố tụng.  

Phối hợp với tòa án tổ chức các phiên tòa rút kinh nghiệm; kịp thời phát hiện các bản án, quyết định của tòa án cấp huyện đã có hiệu lực pháp luật nhưng có sai sót, vi phạm để báo cáo VKSND cấp cao kháng nghị theo thẩm quyền. Tích cực ban hành thông báo rút kinh nghiệm, kiến nghị, trả lời thỉnh thị kịp thời, đảm bảo chất lượng.

Chủ động rà soát, kiểm tra và giải quyết kịp thời những vụ án có dấu hiệu oan sai, bỏ lọt tội phạm, các vụ án có đơn khiếu nại kêu oan và tập trung chỉ đạo xử lý việc bồi thường thiệt hại theo đúng quy định.

Đối với công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm: Thực hiện nghiêm túc các quy định của Luật Tổ chức VKSND năm 2014, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, KSV được giao nhiệm vụ thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử sơ thẩm phải nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án, lập hồ sơ kiểm sát theo đúng quy định tại Điều 5 (Phần thứ hai) Quyết định số 590/VKSTC ngày 5/12/2014 của Viện trưởng VKSND tối cao ban hành quy định về lập hồ sơ kiểm sát án hình sự; trích cứu đầy đủ các chứng cứ, tình tiết của vụ án; có báo cáo tổng hợp đề xuất quan điểm, chuẩn bị dự thảo đề cương xét hỏi, dự thảo luận tội và dự kiến nội dung đối đáp, tranh luận tại phiên tòa. Chú ý các biện pháp kiểm sát việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử, đặc biệt là kiểm sát việc tuyên án; kiểm tra biên bản phiên tòa và kiểm tra bản án, quyết định của tòa án.

Đối với những vụ án có tính chất phức tạp,  dư luận xã hội quan tâm thì Viện trưởng, Phó Viện trưởng VKS phải trực tiếp thực hành quyền công tố và kiểm sát xét xử.

Đặc biệt, về công tác quản lý, theo dõi, báo cáo các trường hợp VKS truy tố, tòa án tuyên không phạm tộiĐối với các trường hợp VKS truy tố, tòa án tuyên không phạm tội, KSV  tham gia phiên tòa làm báo cáo nêu rõ quan điểm gửi lãnh đạo VKS xem xét. Nếu tòa án tuyên bị cáo không phạm tội không có căn cứ thì đề nghị xem xét kháng nghị phúc thẩm hoặc báo cáo đề nghị Viện kiểm sát cấp trên kháng nghị giám đốc thẩm. Nếu để xảy ra trường hợp VKS truy tố, sau đó tòa án tuyên bị cáo không phạm tội hoặc bản án bị hủy để điều tra, xét xử lại có trách nhiệm của VKS thì cán bộ, KSV có liên quan phải kiểm điểm trách nhiệm và đây cũng là một trong những căn cứ xem xét khi bổ nhiệm, bổ nhiệm lại chức danh tư pháp.

Cũng trong dịp này, VKSND tối cao có văn bản 12/HD-VKSTC hướng dẫn công tác thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, kiểm sát xét xử sơ thẩm án an ninh năm 2018.

Theo đó, cần tăng cường công tác phối hợp liên ngành tố tụng trong việc giải quyết các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia. Chủ động báo cáo, tham mưu Thường trực, Ban Nội chính Tỉnh ủy, Thành ủy chỉ đạo giải quyết các vụ án an ninh theo Chỉ thị 15 của Bộ Chính trị; đảm bảo việc giải quyết đúng đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, không để xảy ra vi phạm, sai sót để các thế lực thù địch lợi dụng xuyên tạc, kích động, ảnh hưởng đến uy tín của ngành kiểm sát.

Quá trình giải quyết vụ án, phải làm rõ hành vi, động cơ, mục đích phạm tội; thế lực đứng sau chỉ đạo, cung cấp tiền, phương tiện; chủ động yêu cầu giám định tài liệu, thu thập chứng cứ vật chất (tài liệu, dữ liệu điện tử,...) để chứng minh tội phạm; nghiên cứu kỹ hồ sơ, thống nhất việc khởi tố và áp dụng biện pháp ngăn chặn (diện, đối tượng,...). 

Đối với những vụ án kinh tế, tham nhũng, cần chủ động yêu cầu tạm giữ, kê biên tài sản, phong tỏa tài khoản để thu hồi tài sản do phạm tội mà có.

Khi xét xử các vụ án về an ninh, trước khi tham gia phiên tòa, KSV báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo VKS (hoặc VKS cấp trên); chuẩn bị kỹ dự thảo luận tội, đề cương thẩm vấn, dự kiến tình huống tranh tụng tại phiên tòa. Thông qua việc tranh tụng tại phiên tòa, KSV làm rõ nội dung cáo trạng truy tố, phản bác lại luận điệu tuyên truyền chống Nhà nước (nếu có), phát huy tính giáo dục, răn đe, phòng ngừa tội phạm.

Đáng chú ý, công văn nhấn mạnh, việc xây dựng cáo trạng các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia, nhất là về các tội “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm nhằm chống Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam”, tội “Gián điệp”, tội “Lợi dụng các quyền tự do dân chủ,...”, cần lưu ý viết ngắn gọn, tránh phân tích dài dòng, không trích dẫn nguyên văn các nội dung của kết luận giám định để tránh việc các đối tượng lợi dụng để tuyên truyền, xuyên tạc tại phiên tòa; hạn chế việc giám định, viện dẫn nội dung tài liệu bí mật Nhà nước trong vụ án gián điệp. 

 

Hồng Hà