Thứ ba, 17/12/2019 | 11:34 GMT+7

Vụ đổ trộm chất thải ở Sóc Sơn, Hà Nội: Có thể truy cứu trách nhiệm hình sự người chủ mưu

LSVNO - Ngày 16/12/2019, Công an TP. Hà Nội đã xác định đối tượng Nguyễn Văn Cường (32 tuổi, trú tại Sóc Sơn) - Chủ tịch HĐQT, kiêm Giám đốc HTX Môi trường xanh Bắc Sơn là chủ mưu vụ đổ, chôn lấp chất thải nguy hại tại khu đất lâm nghiệp thuộc núi Sú (thôn Lai Sơn, xã Bắc Sơn, huyện Sóc Sơn, TP. Hà Nội).

Trước đó, ngày 15/12/2019, Phòng Cảnh sát Môi trường (PC05), Công an TP. Hà Nội phối hợp với Công an xã Bắc Sơn đã mời Cường lên trụ sở Công an xã để đấu tranh làm rõ. Cường bước đầu đã khai nhận toàn bộ hành vi vi phạm của mình.

Vụ việc bắt đầu từ tháng 5/2017, khi đến xã Văn Môn (huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh), thấy người dân ở đây nấu nhôm phát thải nhiều đống bột, bụi nhôm, Cường mua lại về bán kiếm lời.

Cường đã mua 7 tấn bụi, xỉ nhôm với giá 2 triệu đồng của một người tại xã Văn Môn, chở về nhà tại thôn Lai Sơn, xã Bắc Sơn để tìm khách bán. Tuy nhiên, không bán được. Cường tìm chỗ đổ và phát hiện núi Sú gần nhà nơi vắng người qua lại. Cường đã nhờ Nguyễn Văn Long (có máy xúc ở thôn) múc hai hố đất sâu khoảng 3m, rồi trực tiếp chở số bụi nhôm đã thu mua đến đổ xuống hai hố rồi lấp đất, san bằng để tránh bị phát hiện.

1-5df859715ea76

Hiện trường chôn chất thải nguy hại gây ô nhiễm môi trường cần được làm rõ, xử lý nghiêm. Ảnh: Zing.vn.

Tháng 7/2019, do mưa xói mòn, hai hố chứa bụi nhôm có hiện tượng sụt lún, gia đình ông Đặng Văn Đại - chủ đất, phát hiện khu đất có hiện tượng bốc khói, mùi hôi nên đã trình báo cơ quan chức năng.

Về vấn đề này, Luật sư Hoàng Tùng - Trưởng Văn phòng luật sư Trung Hòa, Đoàn luật sư TP. Hà Nội cho biết:

Thứ nhất, cơ quan chức năng đã xác định được thủ phạm của việc đổ chất thải nguy hiểm tại huyện Sóc Sơn là đối tượng Nguyễn Văn Cường. Hành vi chôn số lượng chất thải lớn của Cường là hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại nghiêm trọng đến môi trường, gây nguy hiểm cho người dân khu vực này.

Theo quy định tại Điều 31, Nghị định số 60/2016/NĐ-CP (ngày 01/7/2016) của Chính phủ quy định về “Điều kiện cấp phép xử lý chất thải nguy hại” thì điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường. Và tại Điều 9, Nghị định số 38/2015/NĐ-CP của Chính phủ (ngày 24/4/2015) về quản lý chất thải và phế liệu quy định về “Điều kiện để được cấp Giấy phép xử lý chất thải nguy hại” xác định các tổ chức muốn kinh doanh hoạt động xử lý chất thải nguy hại phải được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp giấy phép với những điều kiện chặt chẽ, đảm bảo đơn vị đó có đủ trang thiết bị, con người, trình độ chuyên môn đáp ứng được yêu cầu quản lý, vận chuyển, xử lý các chất thải nguy hại đảm bảo an toàn.

Cá nhân, tổ chức không được cấp giấy phép thì không được vận chuyển, xử lý chất thải nguy hại. Hành động đốt các chất thải nguy hại lộ thiên, tùy tiện không tuân theo quy trình xử lý chất thải nguy hại của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền là hành vi đặc biệt nguy hiểm cho cộng đồng. Hành động đó có thể bị xử lý hành chính, thậm chí có thể xem xét xử lý hình sự.

Thứ hai, Nghị định số 155/2016/NĐ-CP của Chính phủ (ngày 18/11/2016) quy định về xử phạt hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Điều 22: “Vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường liên quan đến hoạt động vận chuyển chất thải nguy hại; Phạt tiền từ 450.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng đối với trường hợp chôn, lấp, đổ, thải từ 2.500kg đến dưới 3.000kg chất thải nguy hại”;

hoangtung-5df85a112a58c

Luật sư Hoàng Tùng - Trưởng Văn phòng Luật sư Trung Hòa, Đoàn luật sư TP. Hà Nội.

Điều 23: “Vi phạm các quy định về bảo vệ môi trường liên quan đến hoạt động xử lý chất thải nguy hại". 7. Hành vi chôn, lấp, đổ, thải chất thải nguy hại trái quy định về bảo vệ môi trường, trừ các trường hợp hành vi tội phạm về môi trường bị xử phạt như sau: Phạt tiền từ 450.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng đối với trường hợp chôn, lấp, đổ, thải từ 2.500kg đến dưới 3.000kg chất thải nguy hại.

Trường hợp các chất thải nêu trên là chất hữu cơ khó phân hủy cần phải loại trừ theo quy định tại Phụ lục A, Công ước Stockholm về các chất ô nhiễm hữu cơ khó phân hủy trái quy định của pháp luật dưới 3.000kg thì sẽ bị xử phạt 500.000.000 đến 1.000.000.000 đồng.

Ngoài ra, sẽ bị áp dụng một số hình thức xử phạt bổ sung và áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả: “Buộc khôi phục lại tình trạng môi trường ban đầu do hành vi vi phạm; Buộc chi trả kinh phí trưng cầu giám định, kiểm định, đo đạc và phân tích mẫu môi trường trong trường hợp có vi phạm về xả chất thải vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường hoặc gây ô nhiễm môi trường theo định mức, đơn giá hiện hành đối với các vi phạm; Buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ô nhiễm môi trường và báo cáo kết quả đã khắc phục xong hậu quả vi phạm trong thời hạn do người có thẩm quyền xử phạt ấn định trong quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với các vi phạm”.

Thứ ba, có thể truy cứu trách nhiệm về tội “Gây ô nhiễm môi trường” theo Điều 235, Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Tùy thuộc vào khối lượng và trọng lượng chất thải sẽ xem hình phạt tương ứng. Hình phạt cao nhất khi phạm tội này là phạt tù đến 07 năm kèm theo hình phạt bổ sung khác. Nếu là pháp nhân thương mại phạm tội thì sẽ là phạt tiền kèm theo đình chỉ hoạt động (có thời hạn hoặc vĩnh viễn).

Để xử lý hành vi vi phạm nêu trên một cách triệt để, đúng pháp luật thì cơ quan điều tra cần phải nhanh chóng điều tra làm rõ một số vấn đề như: Khối lượng, trọng lượng chất thải chôn ở huyện Sóc Sơn là bao nhiêu? Chất thải nguy hiểm đó cụ thể là chất gì? Tác động như thế nào đến môi trường và cuộc sống của con người? Có ai cùng thực hiện hoặc biết về hành vi của đối tượng Cường hay không? Việc chôn chất thải nêu trên là cá nhân, hay có tổ chức nào liên quan không?... để xử lý đúng người, đúng hành vi.

Hiện nay, vấn đề kiểm soát và xử lý các vi phạm liên quan đến bảo vệ môi trường nói chung và đặc biệt là xử lý chất thải nói riêng vẫn còn nhiều hạn chế. Vì thế, các cơ quan, sở ban ngành cần phải chú trọng hơn nữa và tiến hành xử lý nghiêm khắc các hành vi vi phạm liên quan đến lĩnh vực này.

Đoàn Vĩnh